Of'un Sesi

Of’un Nüfus Yapısı

                Cumhuriyet döneminde ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. Bu sayımda Trabzon ilinin toplam nüfusu 292.573 kişi olarak belirlenmiştir. Cumhuriyet döneminde ikinci nüfus sayımı 1935 yılında yapılmış ve Trabzon nüfusu 360.679 kişi olarak tespit edilmiştir. Bu yıllarda sürekli artış olduğu gözlenen Trabzon nüfusu, 1940 sayımında 390.730’a kadar yükselmiştir. 1927 nüfus sayımına göre Of’un nüfusu 36.604 kadın, 27.624 erkek olmak üzere toplam 64.228 kişiden oluşmaktadır. Bu sayımda bağlı bucak ve köylerin toplam nüfusu 37.209’u kadın olmak üzere 65.337 kişi iken ilçe merkezinin nüfusu yalnızca 718 kişiden ibarettir. 1935 yılı sayımına göre 66.465 olan Of’un toplam nüfusunun, 37.734’ü kadın, 28.731’i ise erkektir. Of ilçesinin en kalabalık nüfusuna sahip bucakları, 19.335 kişilik nüfusu ile Kadahor ve 16.991 kişilik nüfusu ile de Dernek’tir. Bu dönemde Merkez bucağında 15.349, Hayrat bucağında ise 13.662 nüfus bulunmaktadır. 1927 sayımına göre, biraz olsun kıpırdanma olduğu gözlenen Of ilçesinin şehir merkezinin nüfusu 603’ü erkek, 525’i kadın olmak üzere toplamda 1128 kişidir. Fakat 1940 yılında yapılan sayımda Of ilçesinin şehir merkezinde yaşayanların nüfusunun,muhtemelen II. Dünya Savaşı’nın olumsuz ekonomik şartlarının etkisiyle, tekrar binli rakamların altına düşerek 997’ye gerilediği görülmektedir. Bu sayının 511’ini erkek nüfus oluşturmaktadır. Bucak ve köylerdeki toplam 74.430 kişilik nüfus içerisinde ise 41.707 kişi ile kadın nüfusu yoğunluktadır. 1940 sayımında Of’un genel nüfusu 33.234’ü erkek ve 42.193’ü kadın olmak üzere 75.427 kişidir.

                II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945 yılında Of’un şehir merkezinde nüfus, küçük de olsa artış göstererek 1228’e yükselmiştir.74 Bu rakamın 643 kişi ile çoğunluğunu kadınların oluşturması bir istisnadır.75 1945 yılında Of’a bağlı bucak ve köylerin toplam nüfusu 74.537’dir. 1950 yılında Of’un merkezinde yaşayan nüfus 1213 olurken, Kadahor bucağının ilçe haline getirilmesi ve Dernekpazarı bucağının da Çaykara’ya bağlanması ile Of’a bağlı bucak ve köy nüfusu 42.416’ya gerilemiştir. Of’un toplam nüfusu ise 1945 yılında 75.764, idari daraltılmanın sonucu olarak 1950 yılında 43.629’dur.

                1955 yılında Of’un şehir merkezinde yaşayan nüfus, 1.936’ya yükselmiştir. Bu nüfusun 1.138’i erkek, 798’i ise kadındır. Köy ve bucaklarda yaşayan nüfus ise 45.822’dir. II. Dünya Savaşı’nın sona ermesi ve çay tarımının olumlu sonuçlar vermesi ile birlikte 1945 yılından itibaren sürekli artış gösteren Of şehir merkezinin nüfusu 1960 yılına gelindiğinde 2.166 kişiye ulaşmıştır. Bu rakamın 1200’ünü erkek, 966’sını ise kadın nüfus oluşturmuştur. 1960 yılı sayımına göre Of, Trabzon’un 11 ilçesi içerisinde 54.873 kişilik nüfusu ile Merkez, Akçaabat ve Vakfıkebir’in ardından dördüncü sırada yer almıştır. Of’un şehir merkezindeki nüfus % 62 artarak 1965 yılında 3508 kişiye ulaşmıştır. Fakat bu artışa rağmen Of, Çaykara ve Maçka’dan sonra Trabzon ilçeleri arasında en az şehir nüfusuna sahip ilçedir. Şehir nüfusunun aksine Of, 59.431 kişiden oluşan köy nüfusu ile Akçaabat ve Vakfıkebir’in ardından Trabzon’un en kalabalık üçüncü ilçesidir. Toplam olarak değerlendirildiğinde Of, Merkez, Akçaabat ve Vakfıkebir’in ardından Trabzon’un en yoğun nüfuslu dördüncü ilçesidir.

                Of’un nüfusu 1970-90 yılları arasında özellikle de 1980’den sonra sosyal ve ekonomik hayatın canlanmasına bağlı olarak hızlı bir artış göstermiştir. Sosyal hayatın canlanması ve özellikle 1968 yılında Of Çay Fabrikası’nın üretime başlaması ile ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi kırsal alanlardan şehir merkezine yapılan göçleri hızlandırmıştır. 1970 yılında Of’un nüfusu 1950 öncesinde olduğu gibi yeniden 70 binli rakamlara ulaşmıştır. Toplam 76.833 kişiden oluşan Of nüfusunun 36.085’ini erkekler, 40.748’ini ise kadınlar oluşturuyordu. Nüfusun 6.680’ninin şehir merkezinde, 70.153’ünün ise köylerde yaşadığı tespit edilmiştir. Köylerde 38.395 kişi ile kadınlar, şehirde 4.387 kişi ile erkekler çoğunluğu oluşturmaktaydılar. Ekonomik ve sosyal gelişime bağlı olarak Of’un şehir nüfusu yoğunluğu 6.680 kişi ile Trabzon’un ilçeleri arasında Merkez, Tonya, Akçaabat ve Vakfıkebir’in ardından dördüncü sırada yer almıştır. Köylü vatandaşların iş merkezi olması münasebetiyle erkekler, % 55’lik nüfus oranı ile Of şehir merkezinde çoğunlukta bulunuyorlardı. 1970’lerden sonra Of’un genel nüfusu 87.227’ye yükselmiştir. Bu rakamın 44.323’ü kadın, 42.904’ü ise erkek nüfustur. Şehir nüfusu ise ilk defa 10 binli rakamlara ulaşmıştır. Yine 10.376 kişinin, 6.639’unu oluşturan erkek nüfus şehir merkezinde çoğunluğu oluşturmuştur. 76.851 kişinin yaşadığı Of köylerinin ise 40.586’sı kadın nüfustur.

                Of’un şehir merkezinin nüfusu 1975 yılında önemli bir düşüşle 5604’e kadar gerilemiştir. 1980 yılında Of’un toplam nüfusu 81.038, köy nüfusu ise 76.731 kişiden ibaret olup, nüfus yoğunluğu kilometre karede 159 kişidir. Beş yıl önce 10 binlerde olan Of’un şehir nüfusu ise 1975 yılından itibaren sürekli azalarak 1980 yılında 4.307’ye gerilemiştir. Bunun nedeninin 1975-80 arasında il dışına verilen göçler, sağ-sol olayları ve 1980 darbesinin etkileri olması muhtemeldir. Ayrıca 1980 nüfus sayımının 12 Ekim’de yapılması ve bu tarihlerde halkın bir bölümünün yaylalarda bulunması da bir başka neden olabilir. 1980 darbesinin ardından Of İlçesi’nde % 16.55’lik oranla nüfus artış hızı yakalanmış ve 1985 yılında 1980 yılına göre yaklaşık 7 bin kişi artarak 88.030’a yükselmiştir. Of’un şehir merkezindeki nüfus 11.018, köylerdeki nüfus ise 77.012 olarak belirlenmiştir. Sadece beş yıl içerisinde % 350’ye ulaşan bu artış hızının nedenlerini ilçe merkezinde kurulan başta çay olmak üzere fabrikalar ve sanayileşmeye bağlı olarak ilçe merkezine yapılan göçler; 1980 sayımında Merkez bucağına dâhil edilmeyen köylerin 1985 yılında dâhil edilmeleri ve Of Belediye Başkanı Sefer Saral’ın sayım günü halkın köylerine gitmemesi için önlemler alması olarak belirtebiliriz. 1985 yılına gelindiğinde darbenin etkilerinin azalarak hayatın normale dönmesinin de bu hızlı nüfus artışında etkisi olabilir. 1988 yılında Of’a bağlı bulunan belediyelerin nüfusları ise Balaban’ın 3.336, Bölümlü’nün 5.466, Cumapazarı’nın 2.648, Gürpınar’ın 3.403, Hayrat’ın 3.172, Kıyıcık’ın 2.232 ve Uğurlu’nun 2.532’dir.

                1990 yılında % 20.69’luk artış oranı ile Of’un şehir nüfusu 14.953’e yükselmiştir. 1990 yılında Türkiye’deki ilçelerin şehir merkezlerindeki nüfusları dikkate alınarak sıralandığında Of, iki yüz altmışıncı sıradadır. Bu yıl ilçenin idari yapısında önemli bir daralma daha gerçekleşmiş ve Hayrat’ın ilçe haline getirilmesi ile Of’un toplam nüfusu 65.433’e gerilemiştir. Genel olarak Of ilçesinin yıllık nüfus artış hızı ise % 2.24’tür. 1997 yılında Of’un toplam nüfusu 65.069 kişiden oluşmaktadır ve bu rakamın 22.185’i şehir merkezinde yaşamaktadırlar.

                2000 yılında Of’un şehir merkezinin nüfusu 25.478 kişidir. Dikkat çeken husus şehir merkezinde 12.338 kişiden oluşan kadın nüfusun, 13.140 kişiden oluşan erkek nüfusa yaklaşmasıdır. Fakat 20 Ekim 2000 tarihinde yapılan nüfus sayımında sayım günü alınan sonuçlarla açıklanan rakamlar arasında büyük bir farklılık vardır. Bu farklılık Of ilçesinin nüfus sayımında da kendisini göstermiştir. Sayım sonuçlarına göre Of ilçesi şehir merkezinin nüfusu 31.876, toplam nüfusu 103.232 olarak verilirken, Devlet İstatistik Enstitüsü şehir merkezinin nüfusunu 25.813, toplam nüfusu ise 78.927 olarak açıklamıştır. Aradaki bu büyük farklılığın sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, nüfusun kalabalık gösterilmesi için rakamların abartıldığı ihtimal dâhilindedir. 2000 yılında Of’un bucak ve köylerinin nüfusu 27.278’i kadın ve 25.804’ü erkek olmak üzere toplam 53.082 kişiden oluşmaktadır. Genel olarak değerlendirdiğimizde Of’un nüfusu 39.616’sı kadın ve 38.944’ü erkek toplam 78.560 kişidir. 2000 yılında Of’a bağlı yedi belediyeden Ballıca’nın 2.817, Bölümlü’nün 6.067, Kıyıcık’ın 5.797 ve Uğurlu’nun 5.242 kişilik nüfusu vardır. 2009 yılında Of 48.178 kişilik nüfusu ile Merkez, Akçaabat ve Araklı’dan sonra Trabzon’un en yoğun nüfusa sahip ilçesidir. 2010 yılında 48.463 kişilik nüfusu bulunan Of’un, beldeleri arasında 3.745 kişi ile Kıyıcık, en yoğun nüfusa sahiptir. Nüfus yoğunluğu bakımından Kıyıcık’ı, Bölümlü (3336), Uğurlu (2821), Gürpınar (2594), Ballıca (2201), Cumapazarı (2145) ve Eskipazar (2091) takip etmektedir. 2011 yılında Trabzon’un 18 ilçesi arasında Merkez ve Akçaabat’tan sonra en yoğun nüfus oranına sahip olan Of’un, 43.503 kişilik toplam nüfusunun 19.101’i şehir merkezinde bulunurken, 24.402’si köylerde yaşamaktaydı. Yine Kıyıcık 2576 kişi ile Of’un en yoğun nüfusuna sahip beldesi iken onu, Bölümlü (2542), Gürpınar (1838), Uğurlu (1615), Eskipazar (1466), Ballıca (1201) ve Cumapazarı (1387) takip etmiştir.

                Trabzon’un Büyükşehir Belediyesi olmasından sonra, Of’a bağlı belde ve köyler mahalle statüsüne dönüştürülmüşlerdir. 2012 yılında Of’un toplam nüfusu, 42.138’e nüfus oranı bakımından Trabzon ilçeleri içerisinde Merkez, Akçaabat ve Araklı’nın ardından dördüncü sıraya gerilemiştir. Bu yılın verilerinde Of’a bağlı Bölümlü (2353) en yoğun nüfusa sahiptir. Bölümlü’yü, Kıyıcık (1424), Gürpınar (1674), Uğurlu (1615), Cumapazarı (1218), Eskipazar (1127) ve Ballıca (964) takip etmiştir. 2013 yılında Of, Ortahisar’a dönüştürülen Merkez, Akçaabat ve Araklı’dan sonra Trabzon’un ilçeleri arasında yoğunluk bakımından 41.649 kişilik nüfusu ile yine dördüncü sırada yer almıştır.

                Of ilçesinin nüfusunu en çok etkileyen faktörlerin başında göç olayı gelmektedir. Of, 1970’lere kadar Trabzon’un en çok dışarıya göç veren ilçesidir. Bununla birlikte çay tarımının gelişmesi ile birlikte ilçede açılan fabrikalar ve ekonomik sosyal gelişmeler özellikle 1975 yılından sonra şehir merkezine dışarıdan yapılan göçleri arttırmıştır. Of’ta yaylacılığa ve 1950’lerden itibaren de çay tarımına bağlı olarak mevsimlik göç hareketleri her dönem olmuştur. Özel çay fabrikalarının artışı ile birlikte Tonya, Akçaabat ve Maçka gibi ilçelerden Of’a çalışmak için nüfus gelmeye başlamıştır. Of’un özellikle şehir merkezi nüfusunun artmasının bir diğer nedeni de memur ve öğrencilerin ilçe merkezine gelişleridir. Fakat mevsimsel göç ve memur hareketliliği değerlendirmeye alınmazsa Of, her dönem büyük oranda dışarıya göç veren ilçelerin başında yer almıştır.

                Of’tan özellikle 1961 yılından itibaren iş bulmak için yurt dışına göç edenler olmuştur. Kesin sayı tespit edilememekle birlikte iş gücü için başta Almanya olmak üzere 234 aile ve toplam 626 kişinin göç ettiği tespit edilmiştir. Anket ve mülakat sonuçlarına göre gidenlerin 520 kişi ile % 83,1’inin Almanya’ya, 61 kişinin Hollanda’ya, 20 kişinin Avustralya’ya, 19 kişinin Belçika’ya ve altı kişinin de Fransa’ya göç ettikleri belirlenmiştir. Of’tan yapılan göçlerin bir kısmı da doğal afetler sonucu gerçekleşmiştir. 1929 yılında gerçekleşen heyelandan zarar gören aileler Maçka ve Tonya’ya yerleştirilmişlerdir. Of’tan yurt içine yaklaşık 5021 nüfusun göç ettiği tahmin edilmektedir. Göç edenlerin % 62’den fazlası İstanbul’a, diğerleri ise Samsun, Ankara, Bursa, İzmir, Kocaeli, Karabük başta olmak üzere Türkiye’nin diğer illerine yerleşmişlerdir. Göç edenlerin öncelikli tercihi gidilen yerlerin sanayi ve tarım gibi işgücü merkezleri olmuştur.

KÖŞE YAZARLARI
Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

Of'un Sesi | Of'un En Etkili Haber Sitesi | www.ofunsesi.com

Scroll Up